YAKUTDER FORUM

NEDEN İLKYARDIM ?

Hayatın her döneminde ve her ortamda kaza ve hastalanma riski bulunmaktadır. Bu gibi durumlarda, müdahalede bulunan kişilerin ilkyardım eğitimi almış olmaları, yaşamın sürdürülmesinde, sakatlanmaların önlenmesinde ve iyileşme sürecinin kısaltılmasında belirleyici rol oynayacaktır.

Ülkemizde ev, iş yada trafik kazaları ve doğal afetler nedeni ile çok sayıda vatandaşımız yaşamını kaybetmekte yada sakat kalmaktadır. Bu gibi durumlarda olay yerinde her zaman bir sağlık görevlisi olamayacağı için olaydan etkilenen ya da ortamda bulunan kişilerin kendilerine veya başkalarına yapacakları ilkyardım uygulamaları son derece önemlidir. Toplumumuzda genel bir anlayış olarak, ilkyardım ile acil yardım ifadeleri birbirleri ile aynı anlamda kullanılmaktadır. Oysa acil yardım, sağlık çalışanları tarafından gerekli donanımla yapılan tıbbi müdahaleleri kapsamaktadır

TANIMI :
Ani olarak hastalanan veya kazaya uğrayan kimseye anında, olay yerinde ve çevre imkanlarından yararlanılarak yapılan, tıbbi olmayan geçici müdahaleye İLKYARDIM denir.

İLKYARDIMDA AMAÇLAR :

1- Hayat kurtarmak
2- Durumunu korumak
3- Sakatlıkları önlemek


İLKYARDIMDA 6 SAFHA :

1- Tedbir (İlkyardımcının kendisinin ve kazazedenin güvenliğinin sağlanması)
2- Teşhis
3- Tedavi
4- Telekomünikasyon (haberleşme)
5- Triaj (öncelikli kazazedenin belirlenmesi)
6- Taşıma

İLKYARDIMCI’ da bulunması gereken özellikler :

1- Her zaman tedbirli olmalıdır
2- Soğukkanlılığını korumalıdır
3- Cesaret gösterilerinden ve emin olmadığı uygulamalardan kaçınmalıdır

İLKYARDIM’ da haberleşebilecek telefon numaraları :

                 110 İtfaiye
                 112 Ambulans
                 114 Zehir Danışma Merkezi (Sağlık Bakanlığı)
                 154 Trafik polisi
                 155 Polis imdat
                 156 Jandarma imdat

ECZADOLABInda bulundurulması gereken malzemeler

1- Üçgen sargı bezleri ( 1, 2 , 3 , 4)
2- Rulo sargı bezleri
3- Steril gazlı bezler
4- Flaster
5- Çengelli iğneler
6- Pamuk
7- Yara bandları
8- Antiseptik solüsyonlar (Batikon/Mersol 50 ml/100 ml )
9- Turnike lastiği *
10- İlkyardım rehberi
11- Ağrı kesici

İLKYARDIM ÇANTASInda yukarıdaki malzemelere ek olarak bulundurulacaklar :

12- Tebeşir
13- Makas
14- Cep feneri
15- Kağıt, kalem
16- Boyunluk (servikal kollar)

* Turnike lastiği gerekli değildir; onun yerine, üçgen sargı bezi, kravat veya herhangi bir kumaş parçasını kullanmak daha uygundur.
Resimlerle İlkyardım

Araçtan çıkarılan kazazede :
Baş veya göğüs yaralanması varsa sırtının altı beslenerek Sırtüstü yatar şekilde.

Nefes borusunda tıkanıklık varsa ağızdan kusmuk veya kan geliyorsa başı yana yatık şekilde yatırılmalıdır.
Solunumu kontrol etmek için kazazedenin nefesi dinlenir ve göğüs hareketleri izlenir..

Göğsüne aldığı darbe ile yaralanma sonucu solunumu zayıflamış veya durmuş kazazedenin başı ve göğsü biraz yukarı kaldırılarak yarı oturur duruma getirilir ve kazazedenin üzerindeki sıkı giysiler gevşetilir...
Boğulma hallerinde kazazede de baygınlık ve bilinç kaybı görülür.bu sebeple dilin geriye kayarak nefes borusunu tıkamasını önlemek için kazazede sırtüstü yatırılmalı ve baş çeneden geri itilerek nefes borusu açık tutulmalıdır...
Kazazede yan yatış durumunda iken sırtına vurulmak sureti le öksürmesi sağlanarak boğazdaki yabancı cismin çıkarılmasıdır....
1.Uygulamada kazazede karın boşluğu üzerinde ellerini birleştirerek aşağıdan göğüs boşluğuna doğru baskı uygular.Bu baskı ile oluşan basınç nefes borusundaki cismi geri iterek dışarı çıkmasını sağlar....
Çocuklardada yetişkinlerde olduğu gibi sırtına vurularak öksürtülmesi sureti ile boğazdaki yabancı cisim çıkartılabilir.....
Suni solunuma hazırlık aşamasında : Kazazedenin ağzı içinde diş kırığı,takma diş ve buna benzer nefes yolunu tıkayabilecek cisimler iki parmak ile temizlenir...
Kazazedenin başı geriye doğru itilerek nefes borusunun açık tutulması sağlanır.Bu şekilde verilen nefesin en iyi şekilde akçiğerlere ulaşması sağlanır...
Bir el ile kazazedenin boynundan tutulur.Diğer bir elle alnına bastırılıp burnu sıkılarak ağızdan üflenen havanın burundan kaçması önlenir.İlkyardımcı derin bir nefes alıp kazazedenin ağzını sıkıca kapayacak biçimde havayı güçlü bir şekilde üfleyerek suni solunum uygulamasına geçer..
Çocuklara ağız ve burundan olacak şekilde nefes verilirken yetişkinlere oranla daha hafif üflenir.Çocuklara uygulanacak suni solunumda üfle ...dinle ... üfle.. dinle... şeklinde yetişkinlere oranla daha kısa nefes aralıkları ile (her 3 saniyede bir ) nefes verilir...
Holger Nielsen metodu ile suni solunum :Bu metod ağız içi ve ağız dışı kanamalarda alt ve üst çene kırıklarında zehirli maddenin ağız yolu ile alınmış olması gibi kazazedeye ağızdan ağıza suni solunumun yapılamayacağı hallerde uygulanabilir.Fakat kazazedenin göğüs ve kollarında kırık tesbit edilmişse bu metod uygulanamaz..

Uygulanama: Kazazede yüzü koyun yatırılarak elleri üzerinde başı yana çevrilir ağzı açılarak nefes yolu açık tutulur...
İlkyardımcı kazazedenin başucundan bir dizi üzerine çömelerek ellerini göğüs kafesi üzerine gelecek şekilde birleştirir.Kollarını dirsekten bükmeden vücudunu öne arkaya eğerek kazazedenin sırtına hafif baskı uygular.Kazazedenin nefes almasını sağlamak için kolları dirseklerden tutularak yukarı kaldırılır. (1 saniye içinde) Daha sonra kazazedenin kolları yavaşça bırakılır ve birer saniye aralıklarla bu hareketlere sırası ile devam edilir.Solunum normale dönünce kazazede sabit yan yatırş pozisyonuna alınır ve en yakın sağlık kuruluşuna sevk edilir.....
Maske ile suni solunum :Maske Kazazedenin ağız ve burnunu kapatacak şekilde yerleştirilir ve üflenen havanın dışarı kaçması önlenir....
Kanmalı bölge üzerine temiz elle baskı yapılarak damarın sıkıştırılması sureti ile kanam geçici olarak durdurulabilir...
Basınç noktalarına baskı :
Örnek olarak: Koldaki geniş kan damarı kesildiyse bir elle kanayan yere bir elle de bastırma noktasına baskı uygulanmalıdır.....

Turnike ile kanam durdurma :

Turnike uygulamasında tek kemiğin olduğu kol veya bacakta atardamarın üzerine bir tampon yerleştirilir.Bu tamponun üzerine mendil,kravat,bez parçası,kemer,lastik parçası gibi kesik veya yeni bir yaralanmaya yol açmayacak elastik malzemeler ile sıkı bir şekilde sarılır.

turnike uygulaması ne çok sıkı ne de gevşek olmalıdır.Ağır kanamalı bir kazazedeye uygulanacak turnikenin süresi ise en çok 1,5 - 2 saat olabilir.Uygulanan turnike her 20 dakikada bir kan gitmeyen bölgeye kanın gitmesini sağlamak amacıyla 10-15 saniye süre ile gevşetilmelidir..
Turnike uygulanarak sağlık kuruluşuna sevk edilen kazazedenin uygun yerine (T) yazısı ve uygulama saati mutlaka yazılmalıdır.....
Kazazede yere yatırılır.Solunumu normal ise ayaklarının altına lastik elbise ve benzeri gereçler konularak beyne kan gitmesi sağlanır..
Kazazede başından veya göğsünden yaralanmış veya solunumu yeterli değilse baş ve sırtının altı yükseltilir...
Aüızdan kan veya kusma geliyorsa dizleri kıvrılmış halde kolunun üstüne yatırılır...
Kalp masajı: Elinin ayasını göğüs kemiğinin 1/3 alt kısmına (göğüs kemiğinin alt ucunun yaklaşık üç parmak üst kısmı) yerleştirir.Masaj sırasında iki el birbirine dik olacak şekilde ve dirsekler bükülmeden kuvvet verilir...
Baskı noktası üzerine kalbe doğru 3-5 santimetre esneyecek şekilde baskı uygular ve geri çekilir..
Bu işlem dakikada 60-90 kez yapılmalıdır
Bebeklerde : 2 Parmak ucu ile daha hafif basınç uygulanarak kalp masajı yapılabilir...
Suni solunum ve kalp masajı iki kişi ile: Kazazedenin yanına diz çöken ilkyardımcılardan biri suni solunum diğeri kalp masajı yapmalıdır.Bunun için kazazede sert bir zemin üzerine yatırılır (masajcı) kazazedenin göğüs kemiği üzerine 5 baskı uygular.(suni solunumcu) suni solunum ile 1 nefes verir...

Yaralı bölgenin tesbiti: Kalça ve göğüs yaralanmalarında kazazede şekildeki gibi sırt üstü yatırılır.Ağır yaralı olan kol veya bacak vücudun yukarısına kaldırılır..
Kaburga kırığı tehlikesine karşı kazazede yerinden fazla hareket ettirilmez.Kazazedenin solunumu izlenir ve sırtının altı beslener yatırılır.
Yangın söndürücü ilk önce yanan kısmının altına sonra kaput açılarak kaputun içine püskürtülür Öncelikle yangını ortaya çıkaran sebepleri yok etmeye çalışılmalıdır.
Yangın ortamında kalınmışsa dumanın etkisinden kurtulmak için şekildeki gibi dışarı çıkmaya çalışılmalıdır.
Evlerde ocak üzerinde bulunan şeyler çocukların uzanıp dokunamayacağı şekilde yerleştirilmelidir...
Giysisi tutuşmuş bir kişi ise palto , battaniye gibi şeylerle tamamen sarılarak söndürülme yoluna gidilmelidir.....

Kırık kol 90 derece yapacak şekilde omuzdan üçgen sargı ile tesbit edilmelidir.Bu gibi hallerde üçgen sargı yerine olay yerindeki eşarp veya elbise parçaları da kullanulabilir.
Sıkı bağ kan akışını durdurabilir..Eğer el tırnaklarında mavileşme görülürse bağ sıkı demektir....
Ön kol kemiği kırıkları: atel magazin dergi gazete gibi malzemeler kırık bölgenin her iki yanındaki eklemleri de içine alacak şekilde ön kolun altına yerleştirilir..Kol 90 derece açı yapacak şekilde bükülür.sargı bezleri ile eklemleri de içine alacak şekilde tesbit edilir...
kazazede zorunlu olmadıkça hareket ettirilmez,sert zemin üzerine en az üç kişi ile ve en az hareketle yatırılır.Sık aralıklarla bandajlanarak dengeli şekilde tesbit edilir....
Sırt ve boyun omurlarındaki kırıklarda şiddetli ağrı vücudun bir bölümünü uyuşturur.Vücudun uyuşan bölümü hareket etmez ve hiç bir şey hissetmez.Bu durumda kırık kısımların hareket etmesi tamamen engellenmelidir....
Bacak kemiği kırıklarında : Bacak kemiği kırıklarında kırık olab bacağın hareketi engellenmelidir.Bunun için kırık olmuş bacak eşarp elbise parçası kravat gibi malzemeler ile kalça kemiğinin üst kısmına kadar tahta atele veya sağlam olan bacağa sarılır....
Yaralı taşıma yöntemleri: Bir kişi ile yaralı taşıma Geri Geri (Rautek yöntemi)
İtfaiyeci yöntemi
Yaralıya destek olma
Sırtta taşıma
İki kişi ile yaralı taşıma yöntemi : İki el üzerinde taşıma
Sandalye ile taşıma

Dört el üzerinde taşıma...


resimlerle ilkyardım adlı bölüm yenibosna sürücü kursu sitesinden alıntıdır.